Kıbrıs’ın güneyinde Batılı ülkelerin artan askeri varlığı tartışılıyor

ABD ve İngiltere’nin Askeri Hareketliliği

Anadolu Ajansı’nın (AA) haberine göre, ABD’ye ait USS Wasp (LHD 1) helikopter ve uçak taşıma kapasiteli amfibi hücum gemisi geçtiğimiz hafta Limasol Limanı’na demirledi. Ardından İngiltere’ye ait amfibi hücum gemileri de adanın açıklarına yöneldi.

Geçen hafta, Limasol yakınlarında bir sörfçünün görüntülediği ve hangi ülkeye ait olduğu bilinmeyen bir denizaltı, Güney Kıbrıs’taki askeri yığınağın beklenenden çok daha büyük olduğu yönünde spekülasyonlara yol açtı.

Overseas Santorini ve Tepkiler

ABD’ye ait ve İsrail’e yakıt taşıyan Overseas Santorini adlı geminin Limasol Limanı’na uğrayacağına dair iddialar, Kıbrıslı Hukukçular Grubu ve ana muhalefetteki AKEL Partisi tarafından tepkiyle karşılandı. Kıbrıslı Hukukçular Grubu, İsrail ile işbirliğinin derhal sonlandırılmasını talep ederek “Soykırıma liman yok” adlı bir kampanya başlattı. Kampanya, bazı sendikalar tarafından desteklenirken, aktivistler Limasol’da protesto gösterileri düzenledi.

Şubat Ayından Bu Yana Artan Askeri Varlık

Şubat 2024’te USS Bataan (LHD 5) amfibi hücum gemisinin Larnaka Limanı’nı ziyareti, ardından Mayıs ayında ABD donanmasına ait bir denizaltı ve USS Arleigh Burke savaş gemisinin GKRY’ye gelmesi, bölgedeki askeri varlığın arttığını gösteriyor. Temmuz ayında ise ABD 6. Filo’ya bağlı USS Arleigh Burke güdümlü füze destroyeri ile USS Roosevelt gemisi, Limasol Limanı’nı ziyaret etti.

Kara ve Hava Gücündeki Artış

Batılı deniz kuvvetlerinin yanı sıra GKRY’de kara ve hava gücünde de bir artış gözlemleniyor. İngiltere’nin adadaki egemen üslerine, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının başladığı 7 Ekim’den itibaren takviye komandolar gönderildiği ileri sürülüyor. Havargi gazetesine göre, İngiltere’ye ait Ağrotur Havaalanı’nda 1000’den fazla komando hazır bekletiliyor.

Rum Savunma Bakanı Vasilis Palmas, ABD, Kanada, Almanya ve Fransa’nın GKRY’deki askeri varlığını doğruladı. Kanada, Almanya ve İsveç’in, Lübnan’dan olası tahliyeler için GKRY’de bulundukları belirtiliyor.

İngiltere’nin Askeri Üsleri ve Yeni Lojman İnşası

İngiltere’nin adadaki egemen üslerinin, İsrail’e istihbarat ve hava desteği sağladığı iddiaları gündemde. Nisanda, İran’ın İsrail’e saldırısı sırasında İngiltere’ye ait savaş ve erken uyarı uçaklarının İsrail’in savunmasında önemli rol oynadığı bildirildi. Ayrıca, İngiltere’nin üslerdeki personel sayısının artmasından dolayı yeni lojmanlar inşa ettiği ifade ediliyor. İngiltere ise bu yeni lojmanların yenileme ve deprem riski nedeniyle yapıldığını savunuyor.

ABD’nin Askeri Varlığı ve Tepkiler

ABD uçaklarının, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını desteklemek üzere İngiliz üslerinden İsrail’e gizlice uçak gönderdiği öne sürülüyor. ABD’nin GKRY üzerinden İsrail’e silah desteği sağladığı iddiaları ve adadaki varlığı, aşırı solcu ana muhalefet partisi AKEL tarafından eleştiriliyor. AKEL, Amerikan güçlerinin adada yoğunlaşmasının tehlikeleri artırdığına dikkat çekiyor.

Stratejik ve Jeopolitik Değerlendirmeler

Bahçeşehir Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) Başkanı Abdullah Ağar, ABD, İngiltere ve Fransa’nın savaş gemilerinin Doğu Akdeniz’de etkin olduğunu ve bu askeri varlığın temel amacının İsrail’i “himaye” etmek olduğunu belirtti. Ağar, bölgedeki askeri yığınağın çeşitli senaryolara hazırlık niteliğinde olduğunu ifade etti.

Başkent Üniversitesi Kıbrıs Türk Tarihi Araştırmaları Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mehmet Balyemez ise, Kıbrıs’ın Doğu Akdeniz’in ileri karakolu olduğunu belirterek, İngiltere’nin adadaki üslerinin, Kıbrıs’ın bir “barış adası” olabilmesi için bir tehdit oluşturduğunu vurguladı.