Akaryakıt sektöründe vergi kaybını önlemek için yeni tedbirler

Bakanlık tarafından açıklanan vergi borçluları listesinde çok sayıda akaryakıt firmasının yer alması, sektörün kayıt dışı faaliyetlerle mücadele çabalarının önemini vurguluyor.

Vergi Kaybı ve Kayıt Dışılıkla Mücadelede Yeni Adımlar

Gelir İdaresi Başkanlığı, akaryakıt piyasasında kayıt dışılığı önlemek için çeşitli önlemler alarak ilgili kurumlarla işbirliği içinde çalışmalarına devam ediyor. 2003 yılında akaryakıt istasyonlarındaki pompalara ödeme kaydedici cihazların bağlanmasıyla başlatılan bu süreç, zamanla suiistimalleri engellemeye yönelik yeni tedbirlerle güçlendirildi.

Yeni nesil pompa ödeme kaydedici cihazlar sayesinde, akaryakıt istasyonlarındaki satışlar anlık olarak denetlenebiliyor ve cihazlara dışarıdan müdahale edilmesi engelleniyor. Ayrıca, tüm satış bilgileri anlık olarak Gelir İdaresi Başkanlığı’na iletiliyor.

Yasal Düzenlemeler ve Teminat Uygulaması

Bakanlık, akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren dağıtıcılar ve bayilerden lisans almadan önce teminat alınmasını zorunlu kıldı. Teminat verilmediği takdirde faaliyetlerin durdurulması gibi yaptırımlar devreye sokuldu. Bu uygulama, sektörün mali açıdan daha sağlam bir yapıya kavuşmasına yardımcı oldu. 2018 yılı itibarıyla, dağıtıcı lisansı sahiplerinin sayısı 120’den 35’e düştü.

Ayrıca, satışların kayıt altına alınmasının engellenmesine yönelik tüm müdahaleler vergi kaçakçılığı suçu olarak kabul edilmeye başlandı ve bu tür fiillere 3 ile 8 yıl arasında hapis cezası verilmeye başlandı.

Saha Denetimleri ve Yasal Zorunluluklar

Akaryakıt sektöründeki lisans başvuruları, tadil ve süre uzatım talepleri, vergi daireleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borçların ödenmesi koşuluyla yerine getirilebiliyor. Ayrıca, sektörde akaryakıtın faturasının malın teslim anında düzenlenmesi zorunluluğu getirildi.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından da bayi denetim sistemleri kurularak, sektördeki faaliyetler daha yakından izlenmeye başlandı. 2024 yılı içinde 4.475 mükellef ve 293.966 pompa üzerinde denetim gerçekleştirildi.

Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi ile Yeni Adım

Gelir İdaresi Başkanlığı, taşıt plaka bilgilerini akaryakıt alımında otomatik olarak iletecek olan Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi’ni (UTTS) devreye sokmayı planlıyor. Bu sistemle birlikte, taşıt plakasının elle yazılması önlenecek ve sadece doğru taşıt için akaryakıt fişi düzenlenecek.

Bu sistem, 1 Ocak 2025’ten itibaren vergi mükellefleri tarafından kullanılmaya başlanacak. 1 Temmuz 2025 itibarıyla ise sıfır taşıtlar, özel taşıt tanıma sistemine kayıt edilerek UTTS kapsamına dahil olacak.

Vergi Kaçakçılığına Karşı Önemli Bir Adım

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, akaryakıt sektöründe yapılan düzenlemelerle vergi kaybının önlenmesinde önemli bir adım atıldığını belirtti. Şimşek, “Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi’nin devreye girmesiyle, usulsüz fiş düzenlemesi engellenerek, vergi kayıplarının önüne geçilecek. Akaryakıt istasyonu işletenlerin yıl sonuna kadar en az bir pompa ünitesini sisteme uyumlu hale getirmeleri gerekmektedir.” dedi.