Dünyada unutulan en büyük insani krizin yaşandığı ülke: Sudan

Çatışmalar sonucu yaşamını yitirenlerin sayısının resmi olarak 16 bin olduğu bildirilse de, sağlık sisteminin çökmesi nedeniyle gerçek sayının çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor. Birleşmiş Milletler (BM) Uluslararası Göç Örgütü (IOM), Nisan 2023’te başlayan savaş nedeniyle 7 milyon 720 bin 119 kişinin ülke içinde yerinden edildiğini ve 2 milyon 196 bin 355 kişinin ise komşu ülkelere kaçtığını açıkladı. Bu kişilerden %55’inin 18 yaş altındaki çocuklar olduğu belirtildi.

Yerinden Edilmiş Çocuklar ve Gıda Güvensizliği

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Sudan’ın dünya genelinde en fazla çocuğun yerinden edildiği ülke olduğunu belirtti. Ülkede 5 milyon çocuk yerinden edilmiş durumda. IOM’ye göre, yerinden edilmiş kişilerin %36’sı Hartum’dan, %20’si Güney Darfur’dan ve %14’ü Kuzey Darfur’dan.

BM İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi (OCHA), Sudan genelinde durumun kötüleşmeye devam ettiğini, kadınların, çocukların ve ailelerin her şeyi geride bırakarak kaçmak zorunda kaldığını açıkladı. Sudan, son 20 yılın en kötü gıda güvensizliği ile karşı karşıya.

Açlık ve Sağlık Krizi

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Sudan’da her 5 kişiden 1’inin acil durum seviyesinde gıda güvensizliği yaşadığını ve 755 bin kişinin felaket düzeyinde açlıkla, 25,6 milyon kişinin ise akut seviyede açlıkla karşı karşıya olduğunu vurguladı. Bu rakamlar, Sudan’da kaydedilen en kötü açlık seviyeleri olarak değerlendiriliyor.

İnsani yardım kuruluşu Uluslararası Kurtarma Komitesi (IRC) Sudan Ülke Direktörü Eatizaz Yusuf, ülkenin neredeyse yarısının insani yardıma muhtaç olduğunu ve 3 milyon kişinin kıtlığın eşiğinde olduğunu belirtti. UNICEF Sudan Ülke Temsilcisi Mandeep O’Brien, yaklaşık 8,9 milyon Sudanlı çocuğun akut gıda güvensizliği ve hastalıklarla mücadele ettiğini söyledi.

UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, Sudan’ı çocuklar için “dünyanın en kötü yerlerinden biri” olarak nitelendirdi. Milyonlarca çocuğun yetersiz beslenme ve eğitim imkanlarından mahrum olduğunu vurguladı.

Çatışmaların Arka Planı

2003 yılında Darfur’da çıkan isyanı bastırmak için dönemin hükümeti ve ordusu, Arap kökenli Cancavid milislerini silahlandırarak destek aldı. Sivillere yönelik savaş suçları işlemekle suçlanan bu milisler, 2013 yılında Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) adı altında resmi bir statü kazandı. HDK, zamanla orduya paralel bir güç haline geldi.

2018’deki halk ayaklanması sonucu ordu ve HDK, yönetimi ele geçirerek Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir’i devirdi. Ancak 2021’de sivil hükümete karşı birlikte darbe düzenlediler. 2023’ün Nisan ayında ise HDK’nin orduya entegrasyonu konusunda anlaşmazlık yaşanması üzerine çatışmalar başladı. Bu tarihten bu yana ülke şiddetli çatışmalara sahne oluyor.