Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci Cumhurbaşkanı İnönü, vefatının 50. yılında anılıyor

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yakın silah arkadaşı olan İsmet İnönü, 24 Eylül 1884’te İzmir’de dünyaya geldi. Sivas Askeri Rüştiyesi mezunu olan İnönü, askeri kariyerine Topçu Harbiyesi’nde başladı. 1906 yılında Harp Akademisi’ni birincilikle tamamladı ve “kurmay yüzbaşı” olarak atanarak Edirne’de İkinci Ordu’ya katıldı. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nde görev aldıktan sonra 31 Mart olayını bastırmak için Hareket Ordusu’na katıldı.

İsmet İnönü, Birinci Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde görev alarak Mustafa Kemal Paşa ile dostluğunu pekiştirdi. Türk Kurtuluş Savaşı’nda önemli roller üstlenen İnönü, İstanbul Hükümeti tarafından idama mahkum edildi ancak milli mücadeledeki etkin rolü nedeniyle kurtuluşa önemli katkılarda bulundu.

1923 yılında kurulan ilk Cumhuriyet hükümetinin başkanlığını üstlenen İsmet İnönü, Türkiye’nin ilk Başbakanı oldu. Ardından, 1938’de İkinci Cumhurbaşkanı seçildi ve çok partili demokratik sisteme geçiş sürecinde önemli rol oynadı.

İnönü, Türkiye’nin tarafsız politikasını savunarak İkinci Dünya Savaşı’na müdahale etmemesini sağladı. Politik kariyeri boyunca çeşitli hükümetlerde başbakanlık yaptı ve ülkede demokratik süreçlere katkı sağladı.

27 Mayıs ihtilali ve ardından gelen seçimlerde üç koalisyonda başbakanlık görevini üstlendi. CHP’de “ortanın solu” hareketini başlatan İnönü, 8 Mayıs 1972’de CHP’den istifa ederek senatör olarak görev aldı.

İsmet İnönü, Türkiye’nin önemli devlet adamlarından biri olarak, 25 Aralık 1973 tarihinde Ankara’da vefat etti. Cenazesi, hükümet kararıyla Anıtkabir’e defnedildi. İnönü ve Atatürk, Anıtkabir’de yan yana yatmaktadırlar. Soyadı Kanunu çıktığında Atatürk tarafından kendisine verilen “İnönü” soyadı, Türk siyasi tarihinde önemli bir iz bırakmıştır.

Gülsün Bilgehan, İnönü’nün torunu olarak, İsmet İnönü’nün büyük devlet adamı olarak geride bıraktığı mirası ve Lozan Barış Antlaşması ile Cumhuriyet’in kuruluş sürecindeki önemli rolünü vurgulamıştır. İnönü ve Atatürk’ün, Anıtkabir’de iki kahraman olarak sonsuzluğa ulaştığını ve miraslarının Türkiye’nin temel değerleri arasında yaşamaya devam ettiğini ifade etmiştir.